vakantie/studie in Beijing
19 oktober 2007  t/m 13 november 2007

 .

VRIJDAG 19 OKTOBER

Vliegen naar Beijing.
vroeg opstaan;
het gevoel hebben dat je iets vergeet maar je weet niet wat;
zeulen met een te zware koffer;
inchecken;
zoeken naar de juiste gate;
wat kun je verder zeggen van een te lange en te drukke dag?


een 777 is nogal groot

Vliegen in een 777 is alsof je in een lawaaiige trein zit. Het is echt een monster van een apparaat; dit realiseer je je pas als je uit verveling het inflight entertainment systeem onderzoekt en wordt geconfronteerd met realtime vluchtgegevens: kruishoogte 10.000 meter, kruissnelheid 900 km/h, en dat bijna 9 uur lang. We vlogen de zon tegemoet; het ochtendgloren aan het eind van de vlucht kleurde het waterspoor uit de turbine oranje. Tijdens het landen is de pilootinstructie blijkbaar om het toestel letterlijk uit de lucht te laten vallen (maar dat zal mijn gebrek aan vliegervaring wel zijn).

.
in flight information: we vliegen naar Beijing


in flight information: we zijn er bijna, maar nog niet helemaal


naar Beijing: 3000 kilometer onherbergzaam gebied


boven Beijing


afdalen naar het vliegveld


vliegtuig landt
--> flaps open

.

ZATERDAG 20 OKTOBER

In de ochtend aankomen in Beijing heeft iets vreemds. Zeker als het voor je gevoel net na middernacht is. Het vliegveld was – zoals verwacht – groot, maar niet zo belachelijk groot als Parijs Charles de Gaulle, waar een minitrein-systeem de diverse terminals met elkaar verbindt. Na het inleveren van gezondheidsverklaringen (die ongelezen op ongeďnteresseerde wijze werden neergelegd op ongeordende stapeltjes), had ik mijn bagage direct gespot, mijn euro’s gewisseld voor RMB en mijn taxichauffeur vrijwel direct gevonden. Eigenlijk ging alles zo goed dat ik de hele tijd verwachtte dat er iets gruwelijk mis zou gaan. Dat is nog steeds niet gebeurd (maar de nacht is nog jong). De taxichauffeur heeft mij – via een bezoek aan Mandarin House, alwaar enige formaliteiten en formulieren werden vervuld en ingevuld – naar mijn appartement bracht. Het appartement is ok, zeker voor 1 persoon voor 3 weken; keuken, bed, douche, etc.; alles is aanwezig op een oppervlak van zo’n 35 m2.

Plaatsgenomen voor de televisie, en na het doorzappen van de 50 Chinese zenders welke allemaal strikt door de staat gereguleerd c.q. gecontroleerd (b)lijken te zijn (wellicht had ik zelf wat harde politiefilms op mijn laptop moeten meenemen…), merkte ik dat ik mijn ogen niet open kon houden. Ik ben toen maar op bed gaan liggen, met de wekker gezet op vier uur later om snel een beetje slaap te krijgen, maar niet te veel (ik moet immers zo snel mogelijk in Beijing-tijd gaan leven). Na 2,5 uur diepe slaap klinkt er ineens gebons op de deur. Slaapdronken doe ik de deur open. Het blijkt een monteur te zijn (met twee jonge mensen op sleeptouw die blijkbaar moeten bekijken wat hij doet) die op het gat naast de deur – welke me nu pas opvalt – een bel plaatst. Fijn, nu kan ik in het vervolg ook wakker worden gebeld.

In deze wakkere toestand besluit ik de stad maar in te gaan met als doel een supermarkt te vinden. Dat gaat snel. Er zit er een op loopafstand. Ik moet echter wel een grote straat oversteken om er te geraken. Het verkeer is hier geschift. Blijkbaar mag je altijd rechts afslaan, ook al staat je licht op rood. Ook moet je blijkbaar constant toeteren. Niet om direct gevaar af te wenden, maar om te laten horen dat je er bent en om indirect dreigend gevaar af te wenden. De stoplichten worden hier verder als advies opgevolgd. Een straat oversteken doe je door naast een lokale Chinees te gaan staan en gewoon met hem mee te lopen als hij oversteekt. Een logica heb ik nog niet mogen ontdekken.

Voor wat de supermarkt betreft kan ik kort zijn: dit is geen supermarkt. Ik heb ergens wel eens gelezen dat het avontuur van Albert Heijn in China is mislukt omdat men een marktmodel had van “one-stop-shopping” (iets meer geld per product voor het gemak van een winkel waar je alles kunt kopen) waarin men mikte op de opkomende groep young urban professionals. De reden van mislukking heb ik vandaag mogen aanschouwen: supermarkten werken niet in China. De Chinese versie van een supermarkt is een aangepaste kopie van de straatmarkt. Het lijkt alsof je een enkele winkel binnen stapt, maar het zijn in werkelijkheid meerdere winkels onder een kap. Ik heb op drie verschillende plaatsen verschillende productsoorten mogen afrekenen. Er was zelfs een mevrouw die met een megafoon (!) haar vers gebakken hartige taarten aanprees. Ik stelde me voor dat haar moeder met een zelfde apparaat in het rond schreeuwde tijdens de culturele revolutie. Mijn twinkeling in de ogen die deze gedachte veroorzaakte werd verkeerd geďnterpreteerd en bijna had ik ook een taart mee moeten nemen.

Voor het afwegen van fruit moet je de aandacht weten te vangen van een van de afweegmevrouwen, die met een dodelijk gedesinteresseerde blik op automatische wijze zakjes aannemen, deze identificeren, wegen en misprijzend beprijzen. Dit afweegwerk is zelfs op Tayloriaanse wijze opgedeeld; ik mocht mijn fruit niet bij de groentenweegdame laten beprijzen.

Ik had er reeds over gelezen, maar heb het ook hier mogen ondergaan: rijen bestaan niet in China. Er zijn wel vijf mensen voorgedrongen tijdens mijn afweegmissie, voor ik zelf doorkreeg dat ik dat ook moest doen (anders had ik er waarschijnlijk nu nog gestaan). Bij de rij kassa’s heb ik dan ook mijn rijplaats met constant strategisch herplaatsen van mijn winkelwagen verdedigd. Tijdens het wachten in de rij, zag ik vanuit mijn ooghoek ineens een plastic zak hevig floppend een winkelwagen uitspringen. Daar zat dus een vis in.


er wordt afgeteld, tot op de seconde, naar de opening van de Olympische Spelen

.

ZONDAG 21 OKTOBER

Omdat ik het zaterdag avond niet voor elkaar krijg om de Rademaker laptop aan te sluiten op de ADSL-aansluiting, besluit ik mijn contactpersoon bij Mandarin House te bellen. Om 10:00u kan er iemand langskomen. De volgende ochtend word ik om 04:00u wakker en ik kan, mede dankzij het feit dat ik de avond ervoor al in slaap viel voor de televisie, niet verder slapen. Zat tijd dus om te wachten op het aanstaande bezoek van 10:00u en om uit te vinden waarom het douchewater beslist niet warm wil worden.

Tot het bezoek komt kan ik in alle rust wat boodschappen doen (o.a. een stalen wok; in het appartement is enkel een koekepan te vinden waar je je hond nog niet mee zou slaan uit angst hem te besmetten met het een of ander) en om de eerder overhandigde folders over Beijing door te lezen.

Het bezoek blijkt de eigenaresse van het appartement te zijn. Ze spreekt totaal geen Engels en ook zij krijgt de computer niet aangesloten op het internet. Wellicht dat het feit dat ik de taalinstellingen van de computer niet op “Chinees” of zelfs maar op “Engels” kan zetten (installatie cd nodig…) niet echt meehielp. De inderhaast opgetrommelde contactpersoon van Mandarin House weet het probleem ook niet te identificeren of op te lossen. Ik besluit dat het nu onoplosbaar blijft, bedankt hem voor zijn hulp en ga de stad in.

Met de taxi leg ik zo’n 10 kilometer noordwaarts af voor slechts 24 RMB, richting Tian An Men. Onderweg bedenk ik me, stap ik uit en neem ik de metro naar “People’s Military Museum”. Over de metro kan ik kort zijn: deze is overbezet, maar wel snel.


zolang je het metrosysteem niet betreedt,,
mag je dus blijkbaar chemische en conventionele wapens dragen...

Uit het subwaygat opgedoken schiet ik de eerste in militair pak gehesen jongeman aan. Op mijn vraag waar het museum is wordt ik getrakteerd met een blik van verbazing en lichte irritatie. Wanneer de politieman 170 graden om zijn as draait zie ik over zijn schouder waarom: het is inderdaad moeilijk te missen.

Het museum is vooral groot. Op een schaal die de zonnekoning niet zou misstaan is een gebouw in diverse verdiepingen volgepropt met pronkstukken of dingen die waarschijnlijk tegen beter weten in zijn geclassificeerd als zijnde pronkstuk. Variërend van straaljagers uit de jaren vijftig (voor China wellicht jaren zestig) en het standaardmaterieel als howitzers en TX-tanks tot een verzameling van staatsgeschenken die in diverse diplomatieke ontmoetingen zijn geschonken aan China (en die schitteren allen in ontluisterende compromiskeuzen als bijvoorbeeld een blikken tank en gong welke is opgehangen op Bagdadiaans gekruisde zwaarden). Alle museumstukken zijn voorzien van een toelichting in het voor mij voor 99% onleesbare Chinese karakterschrift. Toch nog erg veel mooie schilderijen gezien van een jonge Mao die een vurige toespraak houdt, Mao die vanaf een roeiboot (bemenst door negroďde roeiers) de strijd aanschouwt, een oude Mao.die met de glazige blik bovenop besneeuwde heuvels naar de oneindigheid staart, Mao die dit doet, Mao die dat doet, Mao die dat zegt, etc., etc., etc.

Ook de bombastische “kilometer-sculpturen”, bijvoorbeeld met heroďsche beelden van een in brons gegoten groep volksoldaten die door de modder ploegt waren erg mooi om te zien. Dit type sculpturen heeft zelfs voor een schoorsteenvegerszoon in het oog springende subthema’s als de oma die haar kleinkind aanspoort, de jonge man die de oudere man ondersteunt, de meevechtende vrouwen die om onbekende reden toch achteraan lopen en de uitgeputte wapenbroeders aan de kop van de groep die met extatische blik op een achter de aanschouwer liggend doel wijzen. Verder was er veel historisch militair wapentuig te bekijken. Kortom: Abondi + militair museum = hao.


onder het toeziend oog van Mao treedt men dit heiligdom der militaire apparaten binnen


een altaar besteed aan "Savage Acts of the Japanese Agrression Troops in China"


Holland's Glorie

Die middag besluit ik ook nog snel even naar Tian An Men Square te gaan. Op de weg naar de metro weet ik een postkantoor te lokaliseren en kan ik wat ansichtkaarten kopen. Aangekomen op Tian An Men was helaas het mausoleum en de verboden stad niet te betreden. Ook stond het plein compleet vol. Waren ook zij aangekomen bij gesloten deuren?

Op het plein moet je de verkopers van nep artikelen (er werd me zelfs een “Rolex” aangeboden (!)) van je afslaan. Tegen beter weten in heb ik een (naar alle waarschijnlijkheid) setje nep postzegels gekocht. Ze vroeg 150 RMB, maar ik heb de koop weten te sluiten op 100 RMB; wat waarschijnlijk nog meer dan de helft te veel is. Maar het is een leuk cadeau voor mijn vader. Ik werd vervolgens achtervolgd door een mevrouw die zelfs de vijfde keer nee niet wilde begrijpen. Toen ben ik voor het eerst onbeleefd geweest in het Chinees; ik heb haar ferm toegesproken met: “xiao jie, wu jende bu shang mai!”, wat zoiets betekent als “jonge dame, ik wil echt niets kopen!”. Ze schrok volgens mij oprecht. Het “schelden” zit hem vooral in de aanhef “jonge dame”; oorspronkelijk werd dit gebruikt om vrouwelijke bediendes in restaurant mee aan te duiden en aan te roepen, maar tegenwoordig is dat “not done” en denigrerend. Ik vraag me achteraf af hoe geschokt ze werkelijk was door mijn uitroep, maar het werkte wel.

Twee argeloze voorbijgangers heb ik mijn fototoestel nog in de handen weten te drukken om een foto van mij te laten nemen. Dit gecalculeerde risico maakt dat ik nu zelf ook op enkele foto’s sta, op plaatsen die ik alleen uit documentaires kende.

Lopend in de richting van “dichterbij die Mao afbeelding” word ik aangeschoten door twee jonge dames (beiden begin twingtig) die beweren dat ze graag 5 minuten van mijn tijd willen vragen om hun Engels te oefenen, door mee te lopen naar een kunsttentoonstelling die ze hebben. Ze beweren student te zijn op de kunstacademie van Beijing (bestaat die?). Ik voel de bui al hangen en vraag expliciet: jullie willen me toch niets verkopen he? Daarop wordt ontkennend geantwoord en ik loop mee; ik zou alwetende nog een mijnenveld inlopen (heeft dit te maken met latente drang tot zelfdestructie?). Ik krijg de kans om daadwerkelijk Chinees te oefenen en hen Engels te laten spreken, wat er zeer charmant uitzag. Er (b)lijkt in de kunstruimte daadwerkelijk een oudere persoon te zijn, die wat hulpeloos tussen een verzameling schilderijen doordrentelt. Ik krijg effectief een les in Chinese schilderijsymboliek (bijvoorbeeld: bamboe staat symbool voor de man, peony (wat is Nederlandse vertaling?) staat symbool voor de vrouw en combinatieschilderijen staan symbool voor de eenheid die een man/vrouw-koppel vormen). En dan gebeurt het: ik krijg dat toch verkoopverhaal met sympathie-elementen (geld wordt gebruikt voor arme studenten), koopjesjacht-elementen (laatste dag dus erg goedkoop), en maar-wacht-Mike-dat-is-nog-niet-alles-elementen (ik krijg mijn naam gekalligrafeerd voor niets!). Blij dat mijn ingebakken achterdocht niet ongegrond is gebleken valt mijn oog dan toch op een mooie schildering van een paard in volle galop. Er wordt veel geld voor deze amateurkunst gevraagd. Ik informeer nog naar het waarheidsgehalte van het arme-studentjes-verhaal. Het antwoord en de wijze waarop het wordt gegeven stelt met niet gerust. Ik blijf echter de schildering mooi vinden en uiteindelijk leg ik er 200 RMB voor neer. Het is dus wat de gek er voor geeft, zal ik maar zeggen.

Op weg nar huis maar een taxi genomen. De taxichauffeur weet me op de weg terug nog de reden te verklappen van de drukte en afzettingen op Tian An Men: het Nationale Volkscongres wordt gehouden. Als de voorgaande gebeurtenissen mij al niet dom hebben laten voelen, is het wel het feit dat ik hier niet zelf van op de hoogte was.

.

MAANDAG 22 OKTOBER

Het plan was om vandaag om 07.00u op te staan, om 7:45u de deur uit te gaan en om 08:30u aan te komen bij Mandarin House voor mijn eerste les. Ik zou een taxi nemen en die zou er in mijn beleving zo’n 20 minuten over doen. Daar dachten de taxichauffers (dadi siji) anders over. De het aanvankelijke enthousiasme van de twee taxichauffeurs die ik kon aanhouden verdampte op het moment dat ze het beoogde reisdoel vernamen. Waarschijnlijk was de rit te kort voor ze. Dat is de enige verklaring die ik kan bedenken, alhoewel de dynamica van taxiritten in Beijing mij nog steeds ontgaat. Ik was dus veroordeeld tot het openbaar vervoer. Mijzelf als nieuwbakken haring in het blik schuivend dat hier doorgaat voor bus weet ik zowaar de mevrouw die de kaartjes verkoopt duidelijk te maken dat ik graag wil uitstappen bij een metrostation (di tie djan; letterlijk: earth metal house). Bij de metro aangekomen weet ik mij dankzij de abstract weergegeven routes te oriënteren op waar ik terecht ben gekomen, waar ik heen wil en hoe ik er moet komen. Ik slaag er dus binnen 10 minuten in om in de juiste metro te stappen. Aangekomen bij Mandarin House kom ik 30 minuten te laat de les in. Er wordt geen woord over gerept. Chinezen zijn een gespleten volk. Aan de ene kant zijn ze onbesuisd in het vergaren van geld ten koste van alles, aan de andere kant lijken ze uit automatisme gevangen in beleefdheidsvormen die je als westerling constant medelijden doet voelen.

Tijdens de klassikale les wordt duidelijk dat ik reeds ruim boven het beginnerniveau 1 zit. Morgen mag ik niveau 2 proberen. Wellicht kan ik direct doorstoten naar stap 3 (higher beginner / lower intermediate), maar dat zien we dan wel weer.

Tussen de middag, van 12:30 tot 13:30 wordt ons de nieuwe leerruimte in een ander gebouw – op 10 minuten rijden afstand – getoond. Er wordt blijkbaar flink aan de weg getimmerd bij Mandarin House. De nieuwe ruimte is volgens de toonder “more spaceful” (ik kan nog net mijn verbetering “spatious” onderdrukken) en op mijn vraag of ze verhuizen wordt ontkennend geantwoord. Men breidt dus uit.

De priveles is interessant. Ik vertel wat ik doe voor mijn werk en maak duidelijk dat ik wat mij betreft wil oefenen het praten over grote machines. De lerares – begin 30 en met enthousiasme haar leervak uitoefenend – zegt dat ze de door mij overhandigde vakliteratuur (asian pacific food machinery equipment; in het Chinees) interessant vindt. Haar enthousiasme is zo ontwapenend dat in de vervolgdiscussie, deels Chinees en deels Engels, refereer naar mijn lerares Chinees uit Taiwan en raak in mijn enthousiasme verstrikt in een vraag naar hoe haar stellingname is omtrent het verhaal van Chen Kai Chek die naar Taiwan vluchtte en het veranderende standpunt van Amerika omtrent China. Ze meldt mij dat haar is opgedragen door de overheid dat ze niet binnenlandse politiek mag bediscussiëren met buitenlanders. Ik realiseer me verschrikt in welk een onaangename positie ik haar heb gemanoeuvreerd. Ik probeer haar zo goed als mogelijk duidelijk te maken dat ik begrijp dat dit een delicate kwestie is en dat ik er niet over had moeten beginnen. Mijn tweede grote fout hier in China. Als zelfuitgeroepen aankomend Chinakenner maak ik soms ontstellend grote fouten. Als ik deze fout tien jaar terug had gemaakt, was ik na waarschijnlijk al snel op het vliegtuig terug naar huis gezet. Maar wellicht dat ik 10 jaar geleden iets meer op mijn hoede was geweest. De hele stad straalt een soort Westerse dynamiek uit, wat je soms doet vergeten dat de overheid nog steeds een grote controlerende rol uitoefent. Hiervan heb ik gisteren nog een sterk staaltje gezien op televisie. Alle 20 staatszenders zonden integraal een lofzang uit over de 9 nieuw verkozen leden van het politbureau tijdens de plenaire vergadering. Een samenvatting van de genomen besluiten werd vervolgens gegeven. Ik heb het gevoel dat er belangrijke beslissingen zijn genomen. Mijn Chinees is echter nog te slecht om meer dan fragmenten op te vangen, dus het kan ook zijn dat ik gewoon werd meegesleept in het propagandistische elan.

Op de weg terug wel een taxi kunnen nemen. Wellicht dat het tijdruimtecontinuüm ’s ochtends anders wordt geďnterpreteerd dan aan het eind van de middag. Ik heb wel wat met de taxichauffeur kunnen praten in eenvoudig Chinees; mijn opmerking dat er in Beijing veel auto’s zijn zal voor deze meneer echter geen openbaring zijn geweest. Zeker niet na twintig minuten file.

De blikjes die je hier kunt kopen roepen subiet herinneringen aan mijn jeugd op (alhoewel in de door mij gekochte blikjes nu bier zit en geen 3ES-cola. De sluitingen van de blikjes zijn niet de ingewikkeld uitgevoerde hefboomversies, maar een lipje. Natuurlijk haal ik er subiet een vinger aan open (en direct bij de eerste, dus alcoholgebruik was niet de oorzaak). Gelukkig had ik reeds pleisters gekocht, want alhoewel ik de Chinezen niet ken (zie vorige verhaal), mezelf ken ik wel. En zelfkennis is, volgens een oude Oosterse wijsheid, de weg naar alle wijsheid.

.

DINSDAG 23 OKTOBER

De Rademaker laptop die ik heb meegenomen crasht na opstarten na 10 minuten. Schijfcontrole wijst uit dat de laptopschijf waarschijnlijk kapot is. Dat is klote. Ik had mijn eigen laptop moeten meenemen, dan had ik ook geen problemen gehad met de ADSL-verbinding. Maar ja. Even mijn laptop ophalen is meer dan een dag vliegen en van de ticketkosten zou ik hier een nieuwe laptop moeten kunnen kopen.

Voor de les was ik vanochtend ruim op tijd (lees: 45 minuten te vroeg). Ik heb de bus (gonggongqiche) genomen met de missie: ik vraag waar ik eruit moet voor het metrostation (ditiejan) en zal vanaf die plek wel het guomao-metrostation moeten kunnen vinden. Bus-missie wordt succesvol voltooid en ik loop het metrostation in. Ik vraag de ticketverkopende mevrouw: hoe geraak ik op GuoMao-station; ze kijkt me eerst glazig en daarna haast geďrriteerd aan. Ik kom er snel achter waarom: ik ben reeds op GuoMao-station.

Ik loop het station weer uit, zie het volop in oprichting zijnde CCTV-gebouw (welke ik bij de eerste introductie van afgelopen zaterdag ook al had gezien) en weet waar ik ongeveer heen moet lopen. Mijn dag begint goed.

Tijdens de priveles word ik gebeld door Elias. Hij zegt toe naar mijn hotmail adres te sturen een offerte in het Engels en Chinees, zodat ik dit kan gebruiken tijdens de priveles. Hij brengt me ook op een idee: ik kan proberen enkel de laptop HD te vervangen. Ik herinner mij zijn eerder tip om eens een kijkje te gaan nemen in het technologiedistrict van Beijing; er is daar een straat met vele computerwinkels. Deze brokjes informatie verbind ik en ik besluit direct na de les de metro en vervolgens de bus naar Beijing’s bekende technologiecentrum (Hai Long Da Xia)) te nemen. Zo gepland zo gedaan. In een winkelcentrum, dat ik direct na aankomst van de metro aantref, koop ik nog twee handdoeken en een overhemd. Een bediende aldaar kan mij uitleggen welke bus ik moet nemen om in de gewenste koopgoot te geraken. Wonderwel slaag ik in mijn missie en loop ik een Mekka van computerzaken binnen.

Op moment dat ik een warenhuis wil binnenstappen – de kleinere winkels zijn helaas na 19:00u gesloten – wordt ik onderschept en op sleeptouw genomen door iemand die me computers kan verkopen. Die truc kende ik nog niet. Ik onderga het gelaten, zij het dat ik op mijn hoede ben. Ik word een gebouw binnengeloodsd op de 10e verdieping. De winkel lijkt echt te zijn, maar erg klein. De meneer die me er naartoe heeft geleid lijkt een soort “propper” te zijn (ik ken die van tv; het zijn mensen in dienst van een discotheek, die andere mensen op straat aanspreken en zo overreden naar de betreffende discotheek te gaan). Omdat ik daadwerkelijke klanten zie in de zaak en de winkel echt lijkt, besluit deze ervaring te ondergaan en mijn Chinees te oefenen. Omdat de manager/eigenaar van de winkel de enige is die een beetje Engels spreekt, raak ik al gauw in een verkoopgesprek verstrikt met deze heer. Ik leer dat een harde schijf een jinpan heet en dat voor de goedkoopste laptop het vrij forse bedrag van 6000 RMB wordt gevraagd. Op mijn aandringen wordt die vraagprijs verlaagd naar 5400 RMB, maar dat is nog steeds te veel geld voor een aardige laptop die in Nederland ongeveer datzelfde zou kosten. Ik verkies te gaan voor de oplossing: de harde schijf van de laptop te vervangen. Ik vraag wat hun meest goedkope harde schijf moet kosten en of men een Engelse versie heeft van Windows XP of Vista (met dit OS zou ik direct het probleem van de ADSL-verbindings problemen moeten oplossen). Men vraagt voor de combinatie 1200 RMB, mar men heeft nu nog geen Engelse versie van XP beschikbaar. Als ik morgen zou kunnen terugkomen kunnen ze wel wat regelen. Ik onderhandel verder, om te kijken hoe ver ik kan gaan en kom uit op 900 RMB. Dit lijkt een goede koop, maar het zou een nepversie van XP zijn met een HD van bedenkelijke kwaliteit. Ik zeg: ALS ik morgen terugkom, wil ik wel verder praten.

Ik besluit vervolgens het dichtstbijzijnde warenhuis binnen te stappen. Ook hier wordt het “vele kleine winkeltjes onder 1 dak” principe gevolgd. De meeste winkeltjes zijn nu al reeds een uur gesloten, maar enkele zijn nog open. Ik raak aan de praat met een jongeman van begin 20, die blijkbaar met zijn ouders een kraampje van 6 m2 uitbaat. Ik leg de situatie uit, wat wonderwel goed lukt, en ze hebben een 40 GB laptopschijf voor 440 RMB in de aanbieding. Echter, Windows XP in Engelse, Duitse of Franse uitvoering hebben ze niet (ik ben desperaat en nu zelfs bereid om ins Deutsch mein Komputer zu operieren). Ik weet in een “zijgesprek” (de jongeman probeert onderwijl via zijn guanxi alsnog een Engelse versie van XP te regelen) met de twee oudere mensen erg snel duidelijk maken waarvan ik kom: tijden het schrijven van postkaarten heb ik de Chinese karakters voor Holland vrij snel geleerd…

Ik onderhandel in het “echte gesprek” hier ook en men vraagt nu 400 RMB. Als ik morgen terug zou kunnen komen hebben ze wel een Engelse versie van XP voor me geregeld; wat me 85 RMB zou kosten. Er wordt nog netjes gevraags of ik een echte (zjende) versie van XP wil (a 1150 RMB) of een onechte (a 85 RMB). Ik besluit te vragen naar hun mingpiau (namecard) en zeg dat ik wellicht terug zal komen morgen. Ik besluit dit daadwerkelijk te gaan doen. Mijn doel is om de koop te sluiten op 400 RMB voor beide artikelen en ik denk dat dat gaat lukken.

Op weg naar huis besluit ik eerst wat te gaan eten. Ik loop tegen een MacDonalds-achtig restaurant aan met Italiaanse gerechten. Voor 50 RMB koop ik daar een pizza, royale salade en een fles TsingDao bier. Voor omgerekend 5 euro eet ik me helemaal vol.

Met een eten in mijn maag en trots in mijn hoofd over de bijna geslaagde HD-missie, besluit ik niet een “goedgekeurde taxi” te nemen (je hoeft in een dergelijke taxi niet te onderhandelen over de prijs en je krijg de ritprijs altijd hetzelfde), maar een groezelige “onofficiele” taxi. Ik vertel de man, die zijn mond blijkbaar niet kan sluiten, maar erg aardig (b)lijkt zodat ik mijn nieuw opgedane Chinees kan oefenen, waar ik heen wil. Hij zegt: “erg ver weg!” (hetgeen klopt), demonstreert de afstand op een met veel bombast op een plakbandbeplakte kaart en vraagt 120 RMB. Ik denk: ik ga onderhandelen en zet in op 70 RMB. Hij reageert gekwetst. Ik voel me schuldig, maar persisteer. We sluiten de deal op 90 RMB. Wow! Ik kan het dus wel! Ik stap in. Hij start de motor. Het kreng blijkt nog meer lawaai te maken dan een oude tractormotor en de hele auto-carosserie begint in een soort sinusgolvende resonantie te komen. Dit is spannend en nieuw en ook verontrustend. De veiligheidsgordel werkt niet, zoals vele andere apparaten in de auto. De wijze waarop ie zijn te warme casettebandje opdraait en de autoradio vervolgens Beijing Opera een nieuwe dimensie laat geven, doet me denken aan mijn zelfde probleem tijdens de te warme autoritten in mijn Volvo 440. Ik kijk stiekem op de kilometerteller en zie slechts 51.000 km. De staat van de auto doet vermoeden dat dit een gevalletje “klokje rond” betreft; blijkbaar zit ik nu in een barrel dat 1.051.000 km heeft afgelegd. Geheel in de stijl van het thema van deze Chinareis in de reeks: “Abondi-doet-dingen-de-eerste-keer”-momenten. Uit ons moeizame gesprek leid ik af dat ie al 10 jaar in Beijing werkt en in het Palace hotel woont. Ik weet niet hoeveel kilometer een taxichauffeur per dag maakt in China, maar als de wagen werkelijk klokje rond is gegaan, dan is de kans best groot dat ie al die tien jaar in dit barrel heeft rondgereden. De diverse haperende apparaten – tot en met de snelheidsmeter toe (!) – weet hij met een complexe reeks handelingen (tikje hier, schuifje daar, klap daarop) weer tot leven te dwingen. Ik krijg flashbacks naar Han Solo die de Milennium Falcon aan de praat krijgt met een ferme klap en een teder doch dwingend gemompeldehear me baby, hold together!”. We rijden met een gangetje van 70 kmph over de weg en aan het geluid van de protesterende motor te horen kan het apparaat echt niet harder. Ik krijg bijkans medelijden met de man; dit apparaat kan er elk moment aan gaan en ik hoop hardgrondig voor hem dat ie voor vervanging heeft gespaard.

Hij weet wel mijn eindbestemming feilloos te vinden, dat moet ik hem nageven, dus die 90 RMB heeft ie verdiend. Uiteraard heb ik geen 90 RMB in gepaste coupures en heeft hij geen wisselgeld. Wat een verassing. Ik besluit 10 euro te storten in de “vervang-de-dadi”-kas…

.

WOENSDAG 24 OKTOBER

Mijn harddisk-queeste is voltooid. Op dit moment type ik deze tekst op de Rademaker laptop waarin een "nieuwe" laptop harddisk zit van 40GB, welke ik heb gekocht bij de eerder bezochte "winkel" in hai long da xia (of zoiets).


Hai Long Da Xia


a.k.a. Nerd Paradise


Space Invaders (maar dan groter)


winkelindeling a la China; talloze shops met nog meer verkopers

De uiteindelijk betaalde prijs is 465 RMB. Nog steeds een hoge prijs maar het feit dat ik nu deze tekst kan typen op een werkende computer, met Wordpad, op een illegale versie van XP, maakt dat ik het geen slechte koop vind. De originele prijs zou 440 + 80 = 520 RMB zijn geweest, dus ik heb nog enige korting kunnen bedingen. Helaas resteren er enige hardwareconflicten t.g.v. verkeerde drivers (natuurlijk de netwerkapparatuur, zodat ik niet kan connecteren met de DSL-lijn).
Deze avond kijk ik tijdens het installeren van XP naar CCTV en zie ik o.a. 's Neerland's trots: Jaap de hoop Scheffer. Hij zit een vergadering voor over "The Netherlands' commitment to the NAVO troops in Afghanistan. Naast tulpen, molens (feng che) en houten schoenen (mu xie) hebben we nu dus ook JdHS. Vervolgens zie ik nu op CCTV9 een lyrisch bezongen staatsbezoek van Costa Rica aan China; volgens deze propaganda-zender heeft meneer Hu gezegd dat "Costa Rica de eerste Zuid Amerikaanse staat is om diplomatieke relaties aan te knopen met China" en dat het "...has proved to be the right decision...". Vervolgens wordt de lancering van China's eerste Lunar Orbiter gevierd "...it also marks the very first mark of China's space industry".


Tijdens het installeren aanschouw ik China's lyrisch bezongen maanmissie

Op een of andere manier voelt het alsof ik historie in de maak aanschouw. De planning van deze lancering - de lanceerraket heet overigens "the long march" - kan echter geen toeval zijn. Het nieuws valt op geniale wijze in de jetstream van de zoveelste plenaire vergadering. Wat me trouwens opvalt aan deze propaganda is het pragmatische karakter van de vrijgegeven informatie. Ondanks de lofzang van schattige JAPS-kindertjes (Just Another Primary School), valt mij op dat er melding wordt gemaakt van een van de uiteindelijke doelen: men wil de maan onderzoeken op aanwezigheid van Helium-3 en de wellicht mogelijke delving ervan. Aan mijn collega's heb ik kortgeleden proberen uit te leggen wat er zo bijzonder is aan Helium-3, en ik werd voor gek verklaard. Dit lag wellicht aan mijn gebrekkige uitleg. Helium-3, mijn dames en heren, is DE energiebron van de toekomst. In theorie althans. Bij fusiereactie van "normaal" Helium komt relatief veel radioactiviteit vrij. Dit is geen probleem, want bij fusie is het slechts alfastraling. Echter, de beplating van de binnenkant van een fusiereactor gaat t.g.v. deze straling erg snel kapot. Kernfusie is dientengevolge er duur. Helium-3 als fusiebrandstof echter geeft dit probleem bijna niet; m.a.w.: fusieenergie kan commercieel uitbaatbaar worden in 20 tot 50 jaar i.p.v. in 100 jaar. Helaas komt He3 vrijwel niet voor op aarde (het zit in de zonnewind, welke door de Van Allen gordel de aarde (gelukkig) niet kan bereiken). De maan echter heeft geen magnetisch veld, dus er eonen lang He3 neergeregend op de maan. Ik meen me te herinneren dat 1 kg He3 genoeg energie bevat om een grote stad als Londen 1 jaar van energie te voorzien. Maandelving is dus een serieuze mogelijkheid en mogelijk zelfs nu al kostendekkend(!). De consequenties daarvan hoef ik niet verder toe te lichten dan door te wijzen op de rol van goedkope olie in het westerse economische model de afgelopen 50 jaar. De presentatiedame maakt overigens een prachtige Freudiaanse verspreking: ze heeft het over "the lie of the lunar orbiter" i.p.v. "the launch"...

Terug naar de problemen ten gevolge van het kiezen van de Rademaker laptop als reisgenoot boven mijn eigen laptop. De laptop werkt nu uiteindelijk met een zwarte markt HD en een illegale versie van XP. De ADSL-verbinding naar het internet heb ik echter niet werkend weten te krijgen. Voor wat betreft de heen en terugreis naar de HD-verkoper kan ik het volgende melden. Omdat heenreis met metro en bus nogal vermoeiend was - er zijn te veel mensen, het is te warm, ik moet te ver lopen, etc. - besluit ik een taxi terug te nemen. Dit geeft mij direct de gelegenheid om te checken of de gister genoten taxiritprijs van 90 RMB laag, gemiddeld of hoog was. De ritprijs bedroeg deze avond - voor exact dezelfde afstand - 65 RMB. This means I got conned again...

Aangekomen in de buurt van mijn appartement besluit ik een restaurant te bezoeken. Ik loop lukraak een restaurant binnen en bestel niao rou (beef meat) Sichuan style. Het blijkt een "hotpot"-restaurant te zijn en de plaat met opgerolde stukjes vlees dienen te worden gekookt in de eveneens aangeleverde "soepkom" die op het vuur dient te worden gezet. Gelukkig heeft Minh mij van een soortgelijke situatie voorzien en kan ik ook min of meer de eetstokjes (kuaizi) gebruiken, zodat ik mezelf niet compleet voor gek zet. Nu heb ik reeds via mijn "boekenkennis" vernomen dat Sichuan-gerechten extreem heet zijn, maar mijn verwachting wordt overtroffen. Ik moet nog een fles bier nabestellen om bij te komen. Hierbij kan ik definitief bevestigen: Chinees eten in China is niet hetzelfde als Chinees eten in Nederland.


hotpot Sichuan style; erg pittig...

Over de Chinese les van vandaag kan ik kort zijn. Het was interessant en leerzaam. Er word echter van mij verwacht dat ik huiswerk maak. Het is nu 00:30u en zal morgen met ongemaakt huiswerk moeten verschijnen in de klassikale les, dus ook morgen zal ik weer de afkeurende blik moeten ondergaan van het veel te kleine Zwitserse meisje met veel te rijke ouders die trots is op haar veel te omvangrijke opgedane kennis t.g.v. 5 uur thuisstudie per dag. Niet dat ik haar inzet afkeur - in tegendeel, ik zou willen dat ik over zo'n discipline beschikte - maar iets zegt me dat ze niet 3 uur hoeft te reizen om een laptopschijf te vervangen.

.

DONDERDAG 25 OKTOBER

Vanmorgen ben ik een uur vroeger opgestaan om mijn huiswerk te maken. Dat ging redelijk goed. De aanvullende opdracht was het tekenen van je "droomhuis", met daarin aangegeven de verschillende appliances. Dat is wegens tijdgebrek gestrand in de initiele 2,5d-schets. Gelukkig zag het er kunstig uit, dus ben ik er mee weggekomen. Het Zwitserse meisje wordt tijdens de les trouwens "Sponge Bob Fiona" genoemd, omdat ze blijkbaar alle informatie opzuigt als een spons. Ze is echt rabidly leergierig; daar heb ik dan weer wel respect voor. Ze zei dat ze met Halloween - morgenavond - verkleed zal gaan in een SpongeBob-pak. Ik snap mensen niet.

Tussen de middag ontdek ik een stukje 's Neerlands trots - inmiddels bijna vergane glorie - dichtbij het gebouw van MH.


...het slechte nieuws lijkt Spyker Beijing nog niet te hebben bereikt.

De klassikale les was leerzaam, alsook de priveles. Leukst geleerde was: heel veel mensen kun je vertalen met "shan-ren-hai-ren", wat letterlijk mountainpeople-seapeople" betekent. Mijn privelerares verstaat haar vak en prijst me bij elk goed antwoord zoals men in het Westen een kleuter of hond prijst wanneer het een trucje heeft geleerd. Zal wel weer zo'n cultuurding zijn. Omdat ik blijkbaar een vreemde manier van leren heb (ik probeer constant de letterlijke vertaling van samenstellingswoorden te achterhalen zodat het onthouden makkelijk is, zoals bijvoorbeeld huoche (vuurwagen = trein), en deze te verbinden met andere woorden, zoals bijvoorbeeld Faguo --> Fa = wet + Guo = land + FaGuo = Franrijk --> Frankrijk is Wet-Land) maak ik ze het hier soms moeilijk. Mijn klassikale lerares persisteert in de methode "samenstelling --> dus geen deelwoorden!", terwijl mijn privelerares zegt dat mijn leermethode zo goed is dat ik er een boek over zou moeten schrijven. Wordt men hier op resultaatbasis betaald?

Tussen de klassikale les en de priveles door ben ik langs een apotheek gegaan, omdat mijn longen pijn doen. Uiteraard liggen mijn bronchite-achtige klachten in mijn opinie aan de vreselijke smog hier; maar eerlijk gezegd weet ik dat ik gewoon niet moet roken (ik rook nu een half pakje sigaretten per dag...). Mijn pogingen om uit te leggen dat ik pijn aan mijn longen heb is nog iets te hoog gegrepen voor taalniveau en -beheersing, maar na het woord "acetyl-cysteine" te hebben opgeschreven weet men prompt, m.b.v. een Chinees/Engels woordenboek, de correcte medicatie te vinden. Op mijn aandringen dat het in HeLan over de counter wordt verkocht - en wellicht in combinatie met het feit dat ik feiloos de chemische benaming weet te reproduceren  - krijg ik het mee voor 30 yuan.

Op weg naar huis besluit ik wederom lukraak een restaurant binnen te stappen. Ik weet duidelijk te maken dat ik vis wil eten, welke zeker niet te heet (tai la) moet worden bereid. De Sichuan schotel van gisteren heeft mij afgelopen nacht en de daaropvolgende dag namelijk flink parten gespeeld. Details zijn ongepast en onsmakelijk, maar laten we zeggen dat het spul overal een brandend gevoel geeft. Ik krijg uiteindelijk octopus (!) voorgeschoteld: grote ringen en kleine "octopus-armpjes".


waterdier = octopus...

Blijkbaar is "vis" (yu) vertaald naar "waterdier" (shui-ju). Het smaakt zeker niet slecht, maar de ervaring met Sichuan voedsel maakt dat ik aarzel. Ik besluit toch koppig te zijn en eet de schotel leeg. Tot nu toe heb ik er geen last van, maar wat niet is kan nog komen.

Het internetdrama persisteert. Vanmiddag is bevestigd dat de ADSL-lijn wel degelijk signaal geeft Het probleem moet dus in mijn laptop zitten. Een zoektocht door het  systeem leert me dat er nu een driver-probleem is; mijn ethernet kaart wordt niet herkend. Dat zou het uitblijven van ADSL-connectie kunnen verklaren. De driver kan ik downloaden van internet (ji haishi jidan; kip of ei). Dus ik ga in allerijl naar het dichtsbijzijnde internet cafe. Op mijn vraag of ik mijn USB-stick kan gebruiken wordt echter negatief geantwoord. Ik moet morgen dus de laptop meenemen naar de school zodat ik aldaar het probleem moet proberen op te lossen. Ik had mijn eigen laptop moeten meenemen (ik val in herhaling). Wel ben ik er aan de praat geraakt met een jongeman van ongever mijn leeftijd. Ik merkte dat hij erg graag zijn Engels wilde oefenen en omdat hij mij probeerde te helpen (als ik de driver zou kunnen vinden zou hij het voor me op mijn USB-stick kunnen zetten; ik ben daar maar niet op in gegaan) heb ik een half uurtje met hem Engels gepraat. Als mijn Chinees zo slecht klinkt als zijn Engels heb ik een serieus probleem.

Deze avond heb ik twee uur besteed aan mijn huiswerk. Omdat ik mijn eigen laptop niet heb meegenomen (ok; nu begin ik echt te zeiken), heb ik ook geen woordenboek. Aankomende zaterdag maar eens kijken wat ik kan vinden als oplossing (boek, apparaat of software).

Ik heb vandaag trouwens een universele overeenkomst tussen verschillende volkeren, welke ik al een tijdje vermoedde, bevestigd gezien: het schoonheidsideaal is wat weinig voorkomt. Het grootste deel van de tv-reclames alhier gaan over smeerseltjes die de huidtint lichter maken. Tijdens de priveles meldde ik dat ik Lucy Liu best een knappe actrice vind; mijn lerares reageerde geschokt: "Ze heeft van die kleine ogen! Hoe kun je dat nu mooi vinden?!". In het land van de kleine ogen en de getinte huid wil men dus grote ogen (operaties) en een lichte huid (smeersels) en in het land van de grote ogen en lichte huid zijn kleine ogen spannend en een gebruinde huid gaat door voor gezond. Soms schiet men in het Westen zelfs door naar een oranje tint; om House te citeren: "...look at yourself! You're orange!".

.

VRIJDAG 26 OKTOBER

Vanochtend weer met de bus naar Mandarin House.

Er hangt een gruwelijk dichte mist in Beijing. In combinatie met de smog kan ik de top van het in aanbouw zijnde CCTV-gebouw niet meer waarnemen.


CCTV, in aanbouw, in geen mist/smog


CCTV, in aanbouw, in veel mist/smog

Vrijdag is blijkbaar een van de drukkere dagen om de bus te nemen. Ik had zelfs moeite om uit de bus te geraken.

Voor ik de bus nam kocht ik sigaretten bij een klein "wegwinkeltje". De enge mevrouw vroeg 12 RMB; ik zei dat ik dacht dat het 10 RMB zou moeten kosten; voor dat bedrag krijg ik het pakje mee. Onderweg naar school maak ik het pakje open; er zit schimmel in de filters; die kende ik nog niet.

Heb maar nieuwe gekocht. Nu voor 16 RMB. Nadere inspectie van de vermolmde sigaretten leert dat deze waarschijnlijk van Vietnameze oorsprong zijn. Blijkbaar worden deze buiten de officiele kanalen om gekocht en doorverkocht. Je moet hier echt op alles letten en met alles rekening houden. Ik durf op dit moment niet eens meer ingeblikt voedsel en drinken te kopen.

Tussen de klassikale les en de priveles door heb ik drivers voor de laptop gedownload. Het lijkt te werken. Thuisgekomen duurt het drama met internet echter voort. Ik word er doodziek van. Morgen maar weer naar Mandarin House om te kijken of ik e.e.a. middels hun internetverbinding kan oplossen. Wellicht is een oplossing op servicepack 2 te downloaden. Toen ik dat vandaag in de pauze probeerde zag ik dat het 6 uur zou duren. Ik denk dat ik morgenvreog de download aldaar aanzet en dan in de tussentijd eens ga kijken of ik "flashcards" (kaarten met pinyin, karakters en Engels) kan kopen en/of een electronic dictionary (type organizer in zakformaat) op de kop kan tikken.

Mijn maag blijft protesteren. Ik heb vandaag tot nu (19:13) toe niets gegeten; enkel een beker koffie gedronken. Alhoewel ik omval van de slaap, moet ik zo maar even wat gaan eten. Kan ik meteen kijken of ik ergens mijn vuile kleren kan laten wassen.

Ik heb verder erg veel last van "too-much-language"-syndroom. Een van de medestudenten is Frans en zijn beheersing van het Engels is niet erg best. Omdat ik de enige ben die de Franse taal redelijk machtig is, fungeer ik dus van tijd als vertaalmachine. Er lopen ook Zwitsers rond, wiens gesprekken ik helaas niet kan negeren. Een dag vol Engels, Frans, Duits en Chinees - in combinatie met het feit dat ik nu nog vaak in het Nederlands nadenk - maakt dat mijn Engelse zinsconstructie versinologiseert en doorweven raakt met Franse uitspraken, mijn Nederlandse gedachtenwereld afdwaalt naar SweizerDeutsch en mijn Chinees vol Anglicismen zit. Tijd voor Aardesperanto?

Het is nu in ieder geval tijd voor eten en daarna slapen. Zai Tian.

.

ZATERDAG 27 OKTOBER

Vanochtend ben ik laat wakker geworden. De wekker is vanaf 09:00u 6 keer afgegaan (snooze) voor ik voldoende wakker was om op te kunnen staan.

Afgelopen nacht heeft het flink geregend; het gevolg is een waterballet.

Om 11:00u arriveerde ik bij MH. Aangekomen bij MH blijkt dat de downloadsnelheid nu 160kb/s is ipv de 20kb/s gisteren. Ik ben deze zaterdag tot 15:00u bezig om e.e.a. te downloaden en te installeren. Er resteert een probleem met de netwerkcontroller en ik krijg het niet opgelost. Ik haat dit.

Teneergeslagen neem ik een taxi naar de dichtsbijzijnde GuoMei - een soort Megapool - om te kijken of ze electronische vertaalapparaten hebben. Tijdens het verkoopgesprek resteren er twee apparaten: eentje van 1200 RMB en eentje van 1900 RMB. Omdat het enige verschil lijkt te zijn dat de goedkopere geen MP4 (films) kan afspelen besluit ik deze te nemen. Ik weet te prijs te krijgen naar 998 RMB, wat volgens mij niet slecht is in een warenhuissetting.

Op de weg terug ga ik langs een restaurant. Het zit er vol met Chinezen, hetgeen een goed teken lijkt te zijn. De tafel wordt standaard gedekt met een pot thee en ik krijg het menu (caidan = dish list). De door mij gekozen ToFu-soep is erg lekker, de kip blijkt echter nog steeds bot te bevatten dus die eet ik maar mijn mijn handen. Ik ontdek dat ToFu letterlijk gemaakt is van bonen (duo); tofu is dus duo-fu. Weer wat geleerd.

Thuisgekomen lijkt de laptop ineens te werken. Ik kan mijn geluk niet op. Een uurtje later echter - na herstarten - kan ik het internet niet meer op. Het probleem met de netwerkcontroller persisteert. Ik denk dat het aansluiten van de laptop bij MH mij een toevallig goed ipnummer heeft toegewezen. Dat kan ik a.s. maandag proberen; wellicht krijg ik het driverprobleem wel opgelost maandagmiddag, maar ik zie het somber in.

Mijn aanvankelijke blijdschap met het aangeschafte vertaalapparaat verdampt ook vrij snel. Het (b)lijkt een apparaat te zijn voor Chinezen die Engels willen leren; ik kan bijvoorbeeld niet de uitspraak van het Chinese woord horen, maar word wel verblijd met een breeds scala eenvoudige Engelse lessen. Ik weeg de voor en nadelen af van het pogen tot ruilen van dit apparaat. Ik zie er na een lange dag tegenop. Ik verman mezelf, maar ga naar bed met een slecht gevoel. Het ruilen van het apparaat zal waarschijnlijk heel wat voeten in de aarde hebben. Zeker gezien ik niet precies meer weet waar de winkel gelocaliseerd was en er talloze franchise-nemers zijn van dit keten. Als ik niet de winkel - en de betreffende verkoper - kan terugvinden zie ik het zwaar in. De tv verschaft toch nog een blijde noot in mijn roerig bestaan alhier: de soundtrack onder een reclame waarin een meneer en mevrouw, gekleed in ruimtepak, elkaar gelukzalig aanstaren, is voorzien van de ouverture van de Star Trek: First Contact...

.

ZONDAG 28 OKTOBER

Direct nadat ik vanmorgen wakker was geworden, ben ik terug gegaan naar de winkel waar ik het vertaalapparaat heb gekocht. Ik heb mijn stappen geretraced en wederom de taxi genomen en gezegd: die kant uit (nei bian). Gelukkig heb ik de exacte winkel weten terug te vinden en het geluk lacht me toe op het moment dat ik de betreffende verkoper herken. In het Chinees weet ik duidelijk te maken (!) dat dit apparaat niet tweeweg (liangbian) is en waarschijnlijk bedoeld voor Chinezen die Engels willen leren. Ik voeg er aan toe dat ik hem gisteren waarschijnlijk verkeerd begrepen heb en toch het andere - veel duurdere - apparaat wil kopen; m.a.w.: ik wil deze wisselen. De dame naast hem zegt meteen resoluut dat dat niet kan. Ik bereid me voor op een lange strijd. De strijd blijft voor mij echter uit. De aardige verkoper (ze bestaan dus echt!) neemt het voor me op en voert vervolgens een vurige discussie met de resolute dame, waarvan ik slechts flarden opvang. Als ik iets meer taalbeheersing had, zou dit waarschijnlijk een kleurrijke aanvulling op mijn vocabulaire zijn geweest. Ik denk dat ie me wilde helpen omdat ik de schuld van het misverstand in het midden liet, terwijl ik bijna zeker weet dat hij me de dag ervoor verkeerd had voorgelicht. Om een lang verhaal kort te maken: ik ben de winkel uitgelopen met een nieuw apparaat rijker en een 900 RMB armer. In totaal heeft dit apparaat me dus 1900 RMB gekost. Dat is een boel geld, zelfs voor westerse begrippen.

Op de weg terug langs een park gekomen en zowaar wat hiusmussen - in de binnenstad nog niet eerder gezien of gehoord - gespot.

Je moet echter wel de regels lezen voor je naar binnen gaat...

Thuis gekomen ontdek ik dat het vertaalapparaat echt fantastisch is. Het heeft zelfs videos met Engelse lessen (voor Chinezen), het heeft een goede vertaler (pinyin, Chinees, Hanci en Engels) en ik kan zoeken in een breed scala van literaire werken. De interface is Chinees, maar daar kan ik wel me om (leren) gaan. De literaire naslagwerken-functie bijvoorbeeld is van onschatbare waarde; ik probeer een stukje van een eerder uit mijn hoofd geleerd gedicht uit de Tang Dynastie: "hong duo sheng nan guo, [etc.]". Het apparaat vindt het complete gedicht, inclusief verwijzingen, jaartal en schrijver. On-ge-lo-fe-lijk. Er zit ook een erg handige "schrijf-een-Chinees-teken-en-vertaal-dit"-functie op. De afgelopen avond heb ik dit aan grondige tests onderworpen. Bij het restaurant waar ik mijn avondeten heb genoten heb ik bijvoorbeeld een aantal Chinese gerechten weten te vertalen (enige kennis van schrijfwijze van Chinese tekens (Hanci) is wel vereist). Dit heeft ervoor gezorgd dat ik het lekker uitziende vleesgerecht maar niet heb genomen; het bleek hondenvlees te zijn. Toch blijft het opletten wanneer je wat bestelt. Het door mij bestelde gerecht bleek bij aankomst schapenlever te zijn. Nou houd ik toevallig - dankzij de kookkunsten van mijn opa - van lever met ui, maar toch had ik enige reserveringen jegens dit gerecht.

Het is niet verstandig om orgaanvlees te eten, en zeker niet in het buitenland. Het bleek echter erg lekker te zijn.

.

MAANDAG 29 OKTOBER

Het was mijn plan om de komende week een tandje bij te schakelen qua huiswerk. Ik ben nu (22:30u) terug gekomen van een derde bezoek aan Hai Long.

Nu is het dus wederom erg laat. Morgenavond kan ik ook al niet studeren, want het plan is om met Luis ergens wat te gaan eten en wat bij te praten. Het goede nieuws is dat de taxiprijs naar en van Hai Long wederom is gedaald; nu naar 55 RMB. Blijkbaar neemt de ritprijs af naarmate je beheersing van het Chinees toeneemt; of beter geformuleerd: men rijdt minder om naarmate je meer Chinees praat.

Het slechte nieuws is dat de inderhaast aangeschafte Ethernet-USB-stick het probleem met de network controller niet oplost. Het laptopprobleem heeft me nu in totaal zo’n 850 RMB (taxiritten + aangeschafte zaken) gekost. Veel van geleerd, maar probleem niet opgelost. Ik ga nu iets proberen dat ik nog nooit heb gedaan met computerproblemen: ik laat het voor wat het is en ik geef op. Om Confucius te parafraseren: laat de man zich als man gedragen, de vrouw zich als vrouw gedragen, de zoon zich als zoon, de dochter zich als dochter, en de tourist zich niet als netwerkspecialist...

.

DINSDAG 30 OKTOBER

Vanochtend had ik me verslapen (als je de SIM-kaart vervangt, moet je ook de tijd goed herinstellen, hetgeen ik dus vergat), dus ik kwam een half uur te laat de klassikale les binnen. Wel goed geslapen :-)

Tijdens mijn queeste om in de juiste bus te geraken heb ik een bus moeten laten voorbijgaan zonder in te stappen. En met mij vele mensen, want er paste echt niemand meer bij in. Een man besloot zich daarbij niet neer te leggen. Met bijna een handgemeen als gevolg propte hij zich als laatste in de deuropening. De deuren konden net sluiten, zij het dat een deel van zijn jasje de busrit aan de buitenzijde zou moeten doorstaan.

De klassikale les, alsook de priveles, was wederom erg leerzaam; ik heb het gevoel dat de enorme wolk losse gegevens die ik heb opgedaan tijdens een jaar zelfstudie in Culemborg dankzij mijn verblijf hier (en zeker ook de lessen) begint te compacteren in een bruikbare set informatie en taalbeheersing. Tijdens de klassikale les heb ik tevens mijn studiegenoten verblijd met een uitwijding (half Chinees; half Engels; beetje Frans) over QinShi(r)Huan, de eerste keizer van China, met zijn terracottakrijgers en zijn tombe; de lerares keek vrij verrast mijn kant op; aangezien zij mijn niveau moet beoordelen denk ik dat ik vanmorgen punten heb gescoord ;-)

Zoals eerder gemeld: Beijing is een stad in heroprichting. Vanmiddag vernam ik dat de vierkante meter prijs, rondom de plaats waar ik les heb, nu 50.000 RMB bedraagt. In de beste winkelstraat van Amsterdam is dat geloof ik de helft (omdat ik geen internet hier heb kan ik niet controleren of dat klopt). Zelfs als je slechts - zoals de opa van Maaike placht te formuleren - een nepingenieur bent zoals ik (wat wel een beetje klopt met enkel een Bachelor-graad, maar die Mastergraad komt nog wel...), is de binnenstad van China een interessante plaats. Tijdens de pauze tussen klassikale en priveles ben ik door de omgeving van het MH-kantoor gewandeld. De bouwwerkzaamheden in Beijing zijn werkelijk indrukwekkend.


er wordt aan de weg getimmerd...

Deze avond ben ik samen met Luisito naar een restaurant gegaan en heb ik een gezellige avond gehad. Het restaurant was voor Chinese begrippen duur (2 man; 2 bier; 2 gerechten; 142 RMB), maar de bestelde gerechten waren erg goed. Luis is een aardige gozer met wie ik veel gemeen heb (bijv. interesse in computerspellen, zoals Civilization 2,3,4), maar ook veel niet (bijv. hij drinkt geen bier). Morgen moet ie naar WeiHai vliegen om opnieuw de PLC van JKF uit te breiden (Rademaker heeft hem de vorige keer op pad gestuurd met het verkeerde programma...); arme jongen; ik ben blij dat ik geen fieldengineer ben wat dat betreft. Ik zou wel een keertje mee willen als 2e werker; nu ik een beetje Chinees spreek (Luis was onder de indruk van mijn gebruik van het Chinees deze avond; maar in het land der blinden is eenoog koning) moet dat een valabele optie zijn voor Rademaker; ik zal wanneer ik terug kom eens een visje uitgooien.

Vaak wanneer ik thuis kom ben ik uitgeput van alle nieuwe indrukken. Zoals ook weer vanavond, na de gezellige avond uit met Luis. Het is nu alweer 23:30u. Ik heb het enge (en waarschijnlijk terechte) gevoel dat ik te weinig tijd besteed aan mijn huiswerk. Echter, positief benaderd, zie ik elke dag een verbetering in "het echte leven"; mijn huiswerk is het leven in Beijing; ik gebruik zaken die ik de ochtend en middag daarvoor geleerd heb. Een goede indicator zijn de gesprekken die ik voer met de taxichauffeurs; of dit type mens heeft een exeptioneel taalgevoel, of mijn beheersing van het Chinees begint bruikbaar te worden. Ik ben gegaan van vijf minuten doen over aangeven waarheen ik wil, naar gesprekken over de complexe familierelaties in Chinese families. Mijn onderhandelingscapaciteiten daarentegen zijn nog niet echt best. Ik weet inmiddels dat een dergelijke rit terug - van het hotel waar Luis zit, naar mijn locatie - ongeveer 60 RMB moet kosten. 's Avonds lijkt er echter een andere taxiconomie te heersen. Twee taxi's wilde me niet meenemen (er brandde een lampje achter een bordje "for hire"; de subtiliteiten tussen een taxirit kopen en een taxi huren ontgaan me nu nog steeds), dus besloot ik naar een kudde taxi's te lopen. De chauffeurs aldaar besprongen me zowat; ik ben inmiddels af van de illusie dat ik niet erg opval als waiguoren (outsideland-man --> foreigner). Mijn prompte - en in het Chinees geformuleerde - antwoord op hun absurde aanbiedingen van 100 RMB ("ah! hij spreekt Chinees!) - bracht de prijs direct naar 90 RMB. Een gepokt en gemazeld uitziende man - waarvan ik later leerde dat ie geboren en getogen Beijinger was - bood zijn taxirit aan voor 80 RMB. Zijn stem klonk als schuurpapier. Hij leek me interessant om mee te praten, dus ik stemde in. Als ik een echte verkoper was geweest, had ik uiteraard de prijs moeten neerbrengen naar ten hoogste 70 RMB. Maar ik de lol die Chinezen lijken te hebben in het eindeloos en keihard onderhandelen, deel ik niet en zeker niet voor de mogelijke besparing van 10 RMB (1 euro). Op de weg terug heb ik een interessant gesprek gehad met hem. Onder andere over de sociale relaties en/in families; hij meldde dat ie 2 kinderen had (dus voor 198x gekregen, hetgeen klopte met de leeftijd van 28 en 23), een dochter en een zoon, in combinatie met het feit dat ie geboren en getogen Beijinger was en zijn leeftijd 52 was, stelde ik me de veranderingen voor die deze man heeft moeten doorstaan. Ik begreep waarom ie - aan zijn stem te horen - een verstokt roker was, of is geworden, of is gebleven.

Een verstokt roker ben ik inmiddels ook. Dat is niet goed. Ik moet stoppen. Na mijn examen komende vrijdag (jaja, ik ga woensdag- en donderdagavond hard studeren) ga ik stoppen (jaja, dat is wat alle verslaafden zeggen). Stoppen met alcoholgebruik doe ik zeker niet. In China is being good at holding your liquor een asset. Ik denk dat ik een gemiddelde Chinees wel onder de tafel kan drinken (ik dank hierbij mijn vader voor de goede genen;-)); en zoals ze hier zeggen: hoe meer je kan drinken, hoe groter de order wordt...

En nu is het ineens 23:40u. Om de film die eindeloos wordt gekopieerd te quoten: "Red 5, cut the chatter!".
[R2 signing off]

.

WOENSDAG 31 OKTOBER

.Vanochtend heb ik gebruik gemaakt van mijn eerder aangevraagde qingjie (please freetime --> verlofaanvraag) om iets langer te kunnen slapen. Ik had gedacht deze ochtend Bama te kunnen bezoeken, maar dat had geen nut (de machine zit vast in customs en de fabriek is nog niet klaar). Toen ik om 09:00u op weg naar MH een kleuterschool passeerde zag ik leraressen samen met hun respectievelijke kleuterklassen ochtendgymnastiek doen. Ik geef niets om kinderen, maar dit was wel een heel schattig gezicht; mijn hart smolt een beetje, maar niet veel. Tegenover de kleuterschool werd het personeel van een diner aan eenzelfde exercitie onderworpen. Een groep van zo'n 20 jongvolwassenen op straat zien ochtendgymnastieken is alles behalve schattig.

Bij MH kwam ik een uur te laat aan. Wederom - ik val in herhaling - veel geleerd. O.a. dat er "officiele tekens" zijn - naast de simplified Chinese tekens - van het nummerschrift

Het Chinese karakter voor bijvoorbeeld 1 is '-' en het karakter voor twee is '='. Een scherpe observator ziet al snel dat een '-' in het Chinees makkelijk is te wijzigen in een '='. De officiele tekens zijn vrijwel onwijzigbaar; het komt dus ongeveer overeen met het schrijven van een cheque in het Westen: men schrijft het bedrag in cijfers en nogmaals geheel in tekst. Deze "officiele schrijfwijze" is ook terug te vinden op de Chinese bankbiljetten. Erg interessant.

Tussen de middag heb ik gelunched in een klein restsaurant en heb ik "8 hemelse balletjes" gegeten in soep. Dit bleken 8 verschilende vleesballetjes te zijn, waarvan ik de ingredienten niet wil kennen. Wel erg lekker.

Deze avond ben ik naar een boekenwinkel gegaan. Ik heb de taxichauffeur weten duidelijk te maken dat ik studieboeken wilde kopen en naar de - naar zijn weten - grootst mogelijke boekenwinkel in Beijing wilde gaan. Dat heb ik geweten. We zijn gereden naar de universiteit van Beijing, waar vlak in de buurt een vijf verdiepingen tellende superboekenwinkel was gevestigd. De door mijn lerares aanbevolen boeken heb ik snel gevonden (ik had een foto gemaakt van de betreffende boeken en ISBN en deze laten zien aan een verkoopster) en ook een set van 1375 "flashcards" (kaarten ter grootte van speelkaarten, met aan een zijde Chinese tekens en aan de andere zijde pinyin en de Engelse vertaling) waarmee ik de komende jaren zoet zal kunnen zijn. Mijn plan is nu om - terug gekomen in Nederland - eerst "the most common radicals" door te spitten (100 van de 2XX "deeltekens" die worden gebruikt in karakters, zoals bijvoorbeeld het teken voor lucht, water, ijzer, hart, vuur, etc.), daarna "rapid literacy" (25 teksten met 25 Chinese karakters) en daarna deze flashcards door te werken. Ervan uitgaande dat MCR en RL mij in totaal drie maanden gaan kosten en dat de flashcards mij minimaal anderhalf jaar gaan kosten, zou ik met een uur studie per dag over zo'n twee jaar het Chinese schrift redelijk meester moeten zijn. Dat is m.i. een reeel doel en een zeer goede investering van tijd. Met de boeken en de flashcards ben ik echt heel blij. Het was de taxirit heen en terug waard; in totaal was ik 212 RMB kwijt (in Nederland zouden deze items het vijf- tot tienvoudige kosten).

Zojuist heb ik, gebruikmakend van mijn nieuw aangeschafte Chinese prepaid SIM, Wu Yidong gesproken. Hij vliegt aanstaande vrijdag naar Beijing om Luis te ontmoeten en de daaropvolgende zaterdag naar Bama te gaan. Hij zei dat ie graag met mij de binnenstad van Beijing in wil gaan; ik kijk ernaar uit. De zaterdag daarop zal ik - waarschijnlijk met een kater - met MH de Chinese muur bezoeken. Het zal een zwaar weekend worden, dus ik ga vanavond maar relatief vroeg naar bed (het is nu overigens alweer 22:40u), maar met wel mijn studieboek (kan ik in bed nog wat leren/lezen).

.

DONDERDAG 1 NOVEMBER

Vanochtend heb ik weer een bus voorbij moeten laten gaan. Geen taferelen van zich in de bus bijwringende mensen. In de ogen van mijn aankomende medepassagiers voor de tweede bus ontwaarde ik berusting. Blijkbaar kan je 's donderdags wel te laat komen. Bij het uitstappen wederom problemen.

Onderweg naar mijn appartement heb ik gegeten in klein restaurant dat - het stond letterlijk geschreven op de binnenmuur - reeds in 1963 gesticht was. Het zat er vol met Chinezen, wat naar mijn opgedane kennis alhier een goed teken is. Het bestellen was wel erg moeilijk; het menu was volledig in het Chinees en er waren geen plaatjes waaruit ik kon afleiden wat het allemaal ongeveer was. Ik heb toen maar om dumplings en bijbehorende soep gehoord. Visueel werd ik ingeschat op "grote maag" en er werd mij geadviseerd 20 stuks te nemen, omdat deze dumplings nogal klein waren. Ik heb het advies maar opgevolgd en merkte dat ik inderdaad precies genoeg kreeg voorgeschoteld.

In de "etalage" van de winkel waren koks bezig stukken deeg uit te rollen, te vouwen en te snijden naar mie. Een interessante voorstelling.

Thuis heb ik zo'n vier uur gestudeerd en ben ik zo vroeg mogelijk naar bed gegaan (23:30u).

.

VRIJDAG 2 NOVEMBER

Vanochtend ben ik een uurtje eerder opgestaan om nog wat meer te studeren. Ik kwam ruim op tijd aan bij MH.

Het examen ging goed, ik scoorde 89,5 uit 100, dus is het studeren donderdagavond en het uurtje deze vrijdagochtend effectief geweest. Ik zit nu dus officieel op "elementary 3"-niveau, hetgeen betekent dat ik volgende week aanvang op "lower intermediate"-niveau. Ik heb het gevoel dat ik na twee weken (2x5x6 uur) Chinese les daadwerkelijk een stuk verder ben gekomen dan ik was voor ik hier aankwam. Tussen de klassikale en de priveles door ben ik naar het zelfde Vietnamese restaurant terug gegaan waar ik eerder heb gegeten. Het gekozen eten was erg lekker; met name de "springrolls".

Het gekozen restaurant voor avondeten, dichtbij mijn appartement, is niet goed bevallen. De soep was smaakloos en er zat veel bot aan de eend (er zat zelfs nog een kop aan, verstopt onder wat groen dat voor sla moest doorgaan, maar dat ontdekte ik gelukkig pas aan het eind). Ik ga qua gerecht maar van uit dat ik gewoon slecht heb gekozen. Dit is in twee weken tijd de eerste keer dat ik het niet lekker en/of leuk vond. De sfeer was kil, het restaurant was leeg, de bediening slecht en het door mij gekozen gerecht was halflauw (als je iets opwarmt, moet je het wel goed doen). De prijs (42 RMB) was niet in verhouding met de geboden kwaliteit (ronduit slecht; alhoewel ik niet objectief kan oordelen over de culinaire kwaliteit). Daar ga ik dus niet meer heen.

Ik ga zo wellicht ga ik zo nog even naar een internetcafe, om te zien of ik mijn hotmail-berichten kan bekijken (de computers bij MH waren reeds verwijderd i.v.m. de aanstaande verhuizing naar de nieuwe locatie, en in mijn appartement kan ik !@#$!#% ook het internet niet op). Een medestudente merkte vanmiddag zuur op: "...hotmail probably works better here in China without a computer". Ik verwacht een telefoontje van Wu, die waarschijnlijk vanavond zal landen, dus het mobieltje - met lokale SIM - gaat mee.

.

ZATERDAG 3 NOVEMBER

Mr. Wu heeft een vliegtuig later moeten nemen, dus hij kon pas zaterdagmiddag langskomen. Deze zaterdagochtend ben ik naar De Verboden Stad gegaan, of beter: het oude paleis (Gu Gong)


Stadspoort van de voormalige muur die de Verboden Stand omvatte
ten zuiden van Tian An Men Square

Het blijkt inderdaad een indrukwekkende plaats te zijn. Wat irritant is, zijn de vele verkopers op het Tian An Men Square en later ook in de Verboden Stad..


look ma, no hands!


klokkententoonstelling;
uiteraard moet er een aanvullend ticket worden gekocht...


interessante dakconstructie


klokprocessie


het gedeelte in Gu Gong voor de courtisanes;
gemodelleerd als mini stad (uiteraard afsluitbaar)


de wereldberoemde drakenmuur (ik had er nog niet van gehoord)


meneer schildert onder toeziend oog van twee schilddames


alhier schijnt de keizer, zittend in het midden en op elke hoek een geleerde eunuch, poezie te hebben gefabriceerd;
de uitgefreesde ruimte werd gevuld met stromend water waarin een glas drank dreef; voor het glas de hele afstand had afgelegd moest het gedicht klaar zijn


...ik mocht er niet op klimmen

Ik krijg twee keer de "ik wil Engels leren --> wil je naar onze kunstgalerij kijken"-truc te verduren, ontloop uiteindelijk vier verkopers van prullaria die mijn ontwijkende bewegingen perfect weten te spiegelen en ik merk dat de toegang tot Gu Gong niet automatisch betekent dat ik ook overal naar binnen mag. Ik wil twee keer een speciale expositie bezoeken en ik moet twee keer voor 10 RMB een additioneel ticket kopen. Alhoewel een omgerekende prijs van niets, is dit echt afzetterij. Waarom besluit het management niet om gewoon een toegangsprijs van 80 RMB te vragen en alle exposities binnen de stad vrij toegankelijk te laten zijn? Ik denk dat ik het antwoord weet: het is werkelijk een verzameling van individuele zaakjes, zoals ook de warenhuizen en supermarkten alhier zijn uitgelegd naar "een-gebouw-vele-zaakjes"-model. Dit is wat mij betreft voor openbare ruimten (Tian An Men) en publieke ruimten (supermarkten, winkels, etc.) te vergeven, maar voor een museum dat op de Wereld Erfgoedlijst staat is dit werkelijk ten hemel schreiend.

Een tenenkrommend moment was voor mij toen een gezette Amerikaanse haar omvangrijke aanwezigheid wilde gebruiken om mij uit een rij te dringen (ik dacht het dus niet), om vervolgens voor een uitlegtekst te gaan staan en op pendante toon te declameren: "Yep, thanks to the Americans!" (er stond onder de tekst: "made possible by the American Express Company").

Wanneer ik de stad probeer te verlaten blijkt dat mijn perfecte gevoel voor slechte timing mij ook vandaag weer niet in de steek heeft gelaten. Ik kan de stad niet uit en met mij een paar honderd gestaag dringende mensen achter mij ook niet. Vooraan staand in de massa mensen voor de inderhaast afgesloten uitgang aanschouw ik een soort wisseling van de wacht, dat met groot ceremonieel wordt uitgevoerd. Blijkbaar wordt er vandaag een soort topontmoeting gehouden. Wanneer ik eindelijk de stad uit kan zie ik lange rijen mensen langs dranghekken staan. Ze kijken reikhalzend uit naar iets of iemand waaravn ik nog steeds niet weet wie of wat het was. Mr. Wu had mij reeds gebeld op mijn mobiel en hij meldde mij dat ie aan de westzijde van Tian An Men stond. Ik kon er niet in een rechte lijn heenlopen; overal dranghekken en politie en militairen. Ik was veroordeeld tot het nemen van een van de vele tunnels die de vier hoeken van Tian An Men verbinden met de straatzijde aan de andere kant van de wegen die het plein omvatten. Volgens zijn deze tunnels en hekken en sterk staaltje verborgen crowdmanagement. Vier telefoontjes en een half uur later bereik ik eindelijk Mr. Wu.

We gaan naar een hot pot restaurant, waar we zeer uitgebreid zijn gaan eten. Halverwege komt er iemand bij. Ik ben zijn naam vergeten, maar hij kende Wu. Hij sprak echter alleen Chinees en geen Engels, dus veel conversatie heb ik niet kunnen maken. Na het eten gaan we naar een soort bar, waar we veel sterke drank drinken en ik flarden van gesprekken voer en opvang. De drank smaakt goed en dus drink ik iets te veel, zodat ik in dronken i.p.v. de door mij geplande aangeschoten toestand op sleeptouw word genomen naar een disco. Dit is niet type entertainment dat ik normaal gesproken opzoek, maar het was een interessante ervaring. Het was echt een flamboyante vertoning aldaar. De lasershow was indrukwekkend, maar mijn dronken hersenen vonden het stroboscopische licht niet echt leuk. Na een (te) lange tijd daar ben ik op de taxi gezet naar huis. Gelukkig had ik eerder die avond Wu verteld waar ik aan het eind van de avond wilde worden afgeleverd, dus kon hij mijn chauffeur instrueren over de gewenste eindlocatie. Thuisgekomen direct naar bed gegaan. Ik was op.

.

ZONDAG 4 NOVEMBER

Zondagmiddag met een flinke kater wakker geworden en ook mijn maag was niet blij. Mijn maag was blij met het uitblijven van ontbijt en keek niet uit naar lunch. In het restaurant waar ik al meerdere malen eerder ben geweest maar DuoFu-soep gekozen. Ik kreeg het met moeite naar binnen. Terug thuis ben ik op de bank in slaap gevallen en werd ik om 18:00u wakker gebeld door Wu. Deze avond gingen we naar een echt Chinees restaurant waar we eend hebben gegeten.

Geen Peking eend, maar wel "haute Peking cuisine". Ook dit keer was de tafel rijkelijk gedekt. Wu legde me uit dat alles van de eend was gebruikt. Op een verzameling van vier schotels zag ik wat ie bedoelde toen ik een eendenkop ontwaarde. Die heb ik maar niet genomen.

De eendenmaag was erg lekker; lekker vlees met een voor mij erg vreemde textuur. De rest van de gerechten varieerde van lekker tot aftstotelijk, maar ook dit was een interessante ervaring. Daarna werd ik op sleeptouw naar een andere bar genomen en ook daar heb ik weer veel gedronken. Wijs geworden echter - en met protesterende maag - heb ik het toch nog redelijk rustig aan gedaan en was ik redelijk vroeg thuis (23:30h). Moe van zoveel nieuwe ervaringen ben ik direct naar bed gegaan, heb ik nog wat gelezen  (The Great Wall) en ben ik daarna gaan slapen.

.

MAANDAG 5 NOVEMBER

Met een kleine hangover weet ik het nieuwe gebouw van MH te vinden. Onderweg zie ik een onfortuinlijke taxichauffeur naast zijn vehikel staan; zijn taxi is met het rechterwiel geparkeerd in een open put.

Om 16:45u loop ik het gebouw weer uit. Ik zie dat er echt een gruwelijke smog hangt boven het avondverkeer. Ik maak er enkele foto's van, vanaf een voetgangersbrug die een zesbaansweg overspant.

Op het loopoppervlak van de brug zelf zijn talloze plakstikers met een telefoonnummer geplakt, welke een meelijwekkende man weer aan het verwijderen is. Nu valt deze situatie me ineens overal op. Er is geen stukje stoep waar deze plakstikkers niet zijn nedergedaald.

Er wordt hier blijkbaar een constante wapenwedloop gevoerd tussen plaklijm en oplosmiddellen.

Op weg naar huis loop ik een restaurant binnen, omdat het voldoet aan de aangeleerde criteria: veel Chinezen (goed eten) en geen buitenlanders (relatief goedkoop). De door mij gekozen vis (HeNan-style) was echt heerlijk.

De bediening was niet vlot, maar wel vriendelijk en door in klederdracht gestoken dames.

Het plan voor morgen is om naar de Lange Muur te gaan. Ik heb aan MH reeds vrij gevraagd (en gekregen) voor morgen, dus ik heb een hele dag om de Muur te bezoeken. Omdat het een doordeweekse dag is hoop ik niet zoveel mensen te mogen treffen als in Gu Gong. Nu maar naar bed met boek en nog steeds wat zwak aanvoelende maag.

.

DINSDAG 6 NOVEMBER

De Lange Muur bezoeken per taxi is niet aan te raden; het is erg duur (de afstand vanuit centraal Beijing is dan ook erg groot, laat dat gezegd zijn). Ik denk dat ik vandaag, inclusief ontbijt, lunch, diner en een zooi boodschappen, bijna duizend RMB heb besteed (ik ben allang gestopt met het bijhouden van mijn uitgaves; ik heb nu al te vaak een ATM bezocht). Uit de verhalen van mijn MH-klasgenoten (die afgelopen zondag zijn gegaan) heb ik begrepen dat de rit ook per openbaar vervoer is af te leggen - dus veel goedkoper - maar de enkele reis zou totaal dan zo'n twee uur kosten. Ik was hier vanmorgen te moe voor en heb maar een taxi genomen. Alhoewel duur, is zo'n lange rit echter wel erg comfortabel. En dat is nodig; je moet uitgerust aankomen en over goede conditie beschikken om een Muur-dagje te overleven. Ik heb me een beetje verkeken op de bijna buitenaardse afmetingen van het geheel.

De ervaring van vandaag is jammer genoeg wel een beetje verpest door de hordes verkopers en afzetters die ook hier een thuishaven hebben gevonden (al blijft het leuk om nu de verbaasde blik te vernemen wanneer ik nu, in redelijk Chinees, hen op casual wijze afwimpel). Ook de Lange Muur zelf wordt zeer effectief commercieel uitgebuit. Afgeschrokken door de imponerende hoogte die ik moest beklimmen alvorens ik kon aanvangen met mijn muurwandeling, besloot ik in een soort achtbaankarretjes-achtige constructie naar boven te gaan. Uiteraard was deze rit niet inbegrepen in de toegangsprijs (60 RMB) en Chairman Mao keek me verwijtend aan vanaf de biljetten die ik losjes op de toonbank smeet. Ik heb aan het eind van mijn bezoek een andere baan naar beneden genomen. Alhoewel de verkoper van de eerste baan het tegendeel beweerde, moest ik hier wel degelijk een nieuw kaartje voor kopen. Ik vraag me af hoeveel Nixon extra heeft moeten betalen voor alle "zijtripjes", toen alleen hij naar China kon.

\

Wat kan ik zeggen van de Lange Muur, buiten het feit dat het door mij bezochte stukje immense afmetingen heeft? Uhm, er zijn toeristen, en veel, zelfs op de strategisch gekozen doordeweekse dinsdag. De overslag van het leeuwendeel van deze arme zielen wordt overgeslagen middels een perfect gedirigeerd touringcarcircus. De Amerikanen zijn vrij gemakkelijk te herkennen aan de reikweidte van hun audiovisuele aanwezigheid, bijvoorbeeld met hun inderhaast geslaakte uitroepjes als: "wow, how much does that cost?".

Nu, thuisgekomen, is het 19:00u. Ik denk dat ik ga douchen, wat ga studeren en dan ga slapen, maar ik kan natuurlijk ook nog even naar een internetcafe, of even kijken hoe leeg de bar nu is waar ik op de terugweg langskwam, of misschien toch nog een ander restaurant proberen nu mijn maag een beetje leeg aanvoelt, of gewoon een ommetje maken om de continu doorgaande bouw/sloop-werkzaamheden in de avondmist te bewonderen, of ... Zucht, deze slapeloze stad is niet goed voor slapeloze mensen.

.

WOENSDAG 7 NOVEMBER

Vanochtend ben ik naar de MH-locatie gelopen. Het kostte me een kleine 40 minuten, maar dit is een goede manier op het ochtendleven in de stad mee te maken. Veel gezien en gehoord, maar het komt er op neer dat Beijing eigenlijk gewoon een, zij het een erg grote, stad is en dat mensen her en der heenkrioelen opweg naar hun individuele doelen. Wat wel een markant detail was dat bepaalde putdeksels stoom uitblazen (ik hoop tenminste dat het stoom was) en vanochtend zag ik alle onderdelen van de hele plakplaatjes-cirkel. Eerst spotte ik een man die quasi-cool stikkers plakte op alles dat een beplakbaar oppervlak had, daarna spotte ik in zijn kielzog een met staalborstel en oplosmiddel uitgeruste man die de stickers weer verwijderde.

Waarom vraagt ie de stikkerplakker niet om te stoppen, of waarom geeft de stikkerplakker de verwijderaar niet gewoon zijn stikkers? Ik snap dit volk niet.

Onderweg spotte ik verder waterdamp blazende putdeksels (ik hoop tenminste dat het waterdamp was).

Toen ik gisteravond de details van mijn terugvlucht vergeleek met de details van MH, merkte ik dat men blijkbaar verwachtte dat ik zaterdag zou vertrekken. Aangezien ik dinsdag pas vertrek zal er moeten worden gekeken of ik drie dagen langer in het appartement zal kunnen blijven. Dit heb ik vanmorgen proberen te regelen, maar ook hiermee kom ik in de nu voor mij bekende typisch Chinese en trage situaties terecht. Uiteraard zal ook dit geld gaan kosten; drie extra nachten is (3x300=) 900 RMB. Ik ben maar akkoord gegaan.

Voor wat betreft de studie maak ik gestaag vooruitgang en ik begin steeds meer woorden en patronen te ontwaren in de constant alomaanwezige Chinese kakafonie, maar ik denk dat het nog een paar jaar (zelf-)studie zal gaan kosten om op echt "professioneel" niveau te komen.

Wellicht dat er in de toekomst zich een mogelijkheid voordoet om wat langer in China te verblijven; volgens mij zijn de lessen slechts een aanvulling geweest op wat ik hier in het dagelijkse leven doe (of moet doorstaan).

Op weg naar huis wat dumplings gegeten en ik overweeg nu om gewoon niets te doen en thuis te blijven. De 60 Chinese kanalen zouden voldoende verpozing moeten kunnen brengen. Er is echter geen "kabeltelevisie" beschikbaar, dus ik ben veroordeeld tot het bekijken van gescreende en correcte kanalen; iedereen is blij, er is een constant vloed van op propagandische toon gestoelde verhalen, er zijn tenenkrommende pogingen tot het fabriceren van talkshow-met-publiek en er is geen hint van bloot/erotiek (op reclame voor een soort van elastiek corset voor dames na dan) te bespeuren (de volgende keer mijn eigen laptop maar meenemen...). Gelukkig is er van tijd tot tijd wel snooker (sinuke - sie-noe-kuh) te bewonderen op het sportkanaal en misschien heb ik vanavond geluk;
...wellicht dat ik later vanavond toch nog even langs het internetcafe ga; het niet hebben van internet in mijn eigen appartement is werkelijk irritant.

(...)

Toch nog even naar het internetcafe gegaan. Ook hier weer geleerd dat je als buitenlander in China constant wordt opgelicht als je niet oplet. De eerste keer dat ik daarheen ging betaalde ik 3 RMB voor een half uur. De tweede keer vroeg de mevrouw vanachter de toonbank ineens 12 RMB voor een uur. Mijn verbazing moet haar aan het twijfelen hebben gebracht, want vervolgens betaalde ik "slechts" 6 RMB voor een uur (ze deed alsof ze had verstaan dat ik 2 uur online wilde zijn). Deze avond liep ik naar de toonbank en vroeg ik in redelijk Chinees op geroutineerde wijze toegang voor een uur; dit keer kostte het slechts 3 RMB. De duimregel is hier blijkbaar: als het een buitenlander is vraag je het dubbele en als ie er zeer verdwaald uitziet vraag je het viervoudige. Aan de ene kant vind ik deze praktijken niet kies, maar aan de andere kant kan ik er ook wel weer de charme van inzien. Het geeft het leren van Chinees ook een nieuwe dimensie: het bespaart geld.

.

DONDERDAG 8 NOVEMBER

Vandaag een "off-day". Vanochtend per SMS vrij gevraagd (...nou ja, genomen) en verder geslapen.

Daarna een zooi boodschappen gedaan en deze thuisgebracht; daarna gelunched in een restaurant. Vervolgens een beetje richtingsloos rondgedwaald en een park bezocht (uiteraard moest ik entree betalen), wat op deze donderdagmiddag bijna verlaten was.

Mooi park, veel waterfontein-spectakel (dat echter niet in operatie was, waarschijnlijk t.g.v. de weinige bezoekers op het moment) en over-the-top gebouwen in Europese stijl. Ik heb er lange tijd van de relatieve stilte en de strakblauwe lucht genoten en tenslotte naar huis gedwaald.

Morgen moet ik weer vroeg op voor de laatste Chinese lessen en daarna heb ik nog drie dagen waarvan ik de invulling nog moet bepalen. Op de shortlist staan een bezoekje aan Beijing Opera, Big Bell en/of het Summer Palace. Ik zie wel, wellicht moet het staartje van mijn vakantie daadwerkelijk gebruiken om een beetje uit te rusten. Straks nog even naar het internetcafe (wang-ba) en nu een beetje opruimen (de mij beloofde schoonmaakster bij dit appartement is non-existent), daarna wat was doen (als ik kan uitvinden hoe de wasmachine werkt (het is een bovenlader en de bediening is uiteraard in het Chinees); ik kom net wat schone kleding te kort en wil niet voor een derde keer naar de stomerij/wasserij gaan). Binnenkijkend bij de buren heb ik nu afgeleid dat de in hoogte verstelbare stang voor mijn grootste raam gebruikt dient te worden als wasdroger; ik snapte niet waar dat ding voor was en ben blij dat dit mysterie nu is opgelost.

.

VRIJDAG 9 NOVEMBER

Aangekomen bij MH blijken drie extra dagen niet 300 maar 350 RMB per dag te kosten; ik baal; meneer had verkeerd gekeken toen hij mij telefonisch inlichtte. Ik heb maar betaald om van het gezeik af te zijn; te veel gezeur om voor deze drie dagen in een hotel te gaan zitten (alhoewel het voor deze dagprijs best zou kunnen).

Tijdens de klassikale les kregen we o.a. een tekenfilm te zien; een cartoonisatie van een bekend Chinees verhaal (liangshanboyuzhuyingtai --> liangzhu). Het ging over een jong meisje dat - omdat ze wilde gaan studeren en dit alleen voor mannen was weggelegd - zich verkleedde als jongen en in die hoedanigheid verliefd wordt op een andere jongeman. Ze worden zelfs bloedbroeders (als in Tian Long Ba Bu) en doorlopen samen de universiteit. Natuurlijk is deze episode doorspekt van quasi-romantische scenes, zoals bijvoorbeeld het gezamelijk schuilen in een grot bij een grote regebui, zodat ze zegt: ik wou dat dit moment nooit eindigde. De jongeman reageert verward. Halverwege het verhaal wordt ze naar huis geroepen en besluit ze haar bloedbroeder op de hoogte te stellen van het verborgene. Hij reageert aanvankelijk geschokt, maar uiteindelijk enthousiast; een verliefd paar is geboren. Ze geeft hem een sjaal (a la Braveheart) en belooft zich aan hem. Vervolgens gaat ze naar huis en bemerkt ze tot haar grote ontsteltenis dat ze is uitgehuwelijkt. Omdat de ontvangende partij een machtige familie betreft die haar ouders min of meer met de dood bedreigd als het huwelijk geen doorgang heeft, is ze gedwongen om te trouwen. De jongeman reist haar uiteindelijk - op advies van de vrouw van zijn leraar - achterna (de lessen kunnen worden uitgesteld, echte liefde wacht niet, het komt en gaat als de seizoenen en als het te laat is ben je het kwijt), wordt op de hoogte gesteld van het gruwelijke feit der uithuwelijking; verlaat haar ("the heavens have no pity on us; why is it so simple to vow our eternal promises?") en wordt vervolgens doodgeslagen door zware jongens van de ontvangende partij. Het meisje komt hierachter en besluit op de vooravond van haar huwelijk haar bruidsjurk aan te trekken en zelfmoord te plegen door van een rots te springen. Bovenop de rots is een aarde-altaar en daar verschijnt de geest van de jongen. Voor de ogen van de inderhaast toegesnelde ouders en aankomend bruidegom, treedt ze de geesteswereld binnen. Rondom het altaar verschijnt vervolgens een weelderige bloemengroei en keert het jongverliefde paar terug in de vorm van twee vlinders; dezelfde twee vlinders die op de eerder uitgereikte sjaal te zien waren. Ik word een beetje week van binnen, maar weet dit te verbergen door quasi ongeinteresseerd naar mijn leerboek te staren.

Vrouwen die zich verkleden als man en vervolgens niet herkend worden (!) als zijnde een vrouw lijkt een terugkomend thema te zijn in de Chinese folklore. Ik heb er al een aantal verhalen over gelezen en een film over gezien. Dit verdient verder onderzoek. Het vreemdst imho is dat de dame in kwestie niet lijkt te worden herkend als zijnde een vrouw, simpel om het feit dat ze haar lange haren verbergt en zich in mannenkleding hult. Is dit soortgelijk aan de uitspraak van LOTR's Gimli: "...omdat ook dwergvrouwen een baard hebben, denkt iedereen dat er geen vrouwelijke dwergen zijn"? Het lijkt me onwaarschijnlijk; of alle mannen zijn verwijfd, of alle vrouwen zijn manwijven. Wellicht dat de strikte sociale structuren van weleer het ondenkbaar ma(a)k(t)en dat een vrouw zich in een mannenrol wil(de) begeven. Een gevalletje van "hoe groter de leugen, hoe makkelijker te geloven" (om Goebbels maar te parafraseren).

Mijn prive-lerares gaf mij mij de laatste les een cadeautje; een landschap schildering en drie schrijfboekjes voor Hanci (Chinese tekens). Ik bekende haar dat ik me ietwat schuldig voelde dat ik niets voor haar had meegebracht. Ik werd getracteerd op de standaard reactie "mei guanxi" (geen probleem); ze zei dat ze veel plezier met me had gehad tijdens de lessen.

Na de lessen ben ik in rappe pas, in mijn vers gewassen broek, naar huis gelopen (35 minuten) en voelde mijn benen en heupen ietwat warm worden. Ik weet het aan de inspanning van het lopen en was allang blij dat ik uberhaupt warm werd in deze gure winterlucht. Thuisgekomen direct onder de douche en daar bemerk ik twee grote rode vlekken op de plek waar mijn broek over mijn huid heeft geschuurd. Blijkbaar ben ik erg allergisch voor het wasmiddel dat ik heb aangeschaft en waarmee ik ook deze broek heb gewassen. Deze hypothese (b)lijkt bewezen wanneer ik deze avond wat wasmiddels/water op mijn bovenarm smeer en dit een uurtje laat zitten; ook deze plek raakt enorm geirriteerd. Ik heb dus maar al het vers gewassen wasgoed maar in het vak "wassen-bij-thuiskomst" gegooid en daarna uitgeteld hoeveel kleren (voor hoeveel dagen) ik nog nodig heb. De nog benodigde kledij maar naar de wasserette c.q. stomerij gebracht. Al het waswerk was dus voor niets (alhoewel ik nog steeds blij ben met het oplossen van het "beweegbare-stang-voor-mijn-raam"-mysterie). Volgende keer maar eigen wasmiddel meenemen.

.

ZATERDAG 10 NOVEMBER

Vandaag uitgeslapen en het gister gekregen advies van mijn lerares opgevolgd: ik ben naar het Beijing-museum gegaan.

Buitengekomen zie ik dat er vannacht een gebouw is afgebroken en de straat is verlaagd/uitgegraven. Okay...

Het zou naar haar zeggen een groot museum zijn. Er waren weliswaar vijf verdiepingen en een kelder, maar de ten toon gestelde waren vielen ietwat tegen in aantal en kwaliteit; de grootte van het gebouw viel ook een beetje tegen.

 

Ik denk dat Naturalis in Leiden wel twee keer zo groot is en wel tien keer zoveel tentoongestelde artikelen bevat. Toch wel blij dat ik gegaan ben; ik had geen zien om ook maar iets te doen en dat is zonde wanneer je in Beijing bent.

Op de terugweg heb ik i.p.v. de taxi maar de metro genomen. Ik werd direct geconfronteerd met de reden waarom ik de laatste paar dagen consequent de taxi heb genomen: de metro was wederom propvol. Ik paste er ternauwernood bij en heb 8 haltes lang tegen mij aanrijende Chinezen mogen doorstaan. Mocht ik ooit in China gaan werken en/of wonen, dan hoop ik dat mijn forenstijden buiten de spits vallen. Wat wel interessant is, is het reclamesysteem waaraan de metroreiziger wordt blootgesteld. Buiten de metro, op raamhoogte, is een continu ledscherm aangebracht (een meter of 400 lang) dat op een of andere wijze de snelheid van de voorbijgaande metrolijn meet en middels een perfect gekozen stroboscopische frequentie reclame weergeeft die stil lijkt te staan voor de voorbijrazende metroramen. Erg ingenieus.

Thuisgekomen mijn hier aangeschafte pan wederom gebruikt voor het avondeten. Ik heb bewust geen teflonlaagpan gekocht, omdat ik ietwat huiverig ben om teflondeeltjes binnen te krijgen (en dat in hier in China, waar je zelfs wordt afgeraden het kraanwater te drinken...), maar deze volledig stalen pan roest echt bij het minste geringste. Mei guanxi; ik denk dat ik de komende tijd geen ijzertekort zal hebben.

.

ZONDAG 11 NOVEMBER

Vandaag in de middag naar een Chinese "zegelwinkel" gegaan en daar twee stempels gekocht met een Chinese naam voor mij en voor Maaike. Het resultaat is erg mooi, zij het erg duur. Men vroeg 900 RMB, uiteindelijk is het 600 RMB geworden, wat nog steeds erg veel geld is. Het personeel was (blij?) verrast toen ik ietwat Chinees sprak en men reageerde verbaasd toen ik met hen in discussie ging over de voorgestelde Chinese namen. Mijn meegebrachte electronische vertaalapparaat was hierbij erg behulpzaam; ik kon nu op gelijk niveau discussieren over de aanstaande fonetische vertaling in Chinese woorden van mijn en Maaike's naam. Uiteraard bleven de thee, sigaretten en op vriendelijke toon gestelde informeringen naar mijn priveleven niet uit; als je hier wordt opgelicht gebeurt het tenminste in stijl.

Mijn Chinese naam is uiteindelijk "a-bo-di" ([tonal indicator; a] + rich/abundant + enlighten/guide) geworden. Voor Maaike is de naam "mai-ke-piao-si" (step/stride + can/capable + float/drif + silk) overeengekomen. Het is gegraveerd in een spekstenen setje (zelfde steen). Bovenop de stenen zetelen een draak (man) en een feniks (vrouw), en op een van de zijkanten staat een gedicht uit de Tang-dynastie (ik vertaal het thuis wel). Dit is werkelijk een mooi souvenir. Waarschijnlijk nog steeds de helft te veel betaald, maar ik had het er graag voor over.

Vervolgens heb ik nog wat rondgedwaald in de omgeving van deze zegelwinkel (erg oude omgeving met veel "hutongs"), veel winkels gezien (waar de prijzen direct werden verhoogd toen men een waiguoren ontwaarde) en toen maar naar huis gegaan. Middels taxi, dat wel.

De lucht van de vers aangevangen winter is hier echt heel droog. Ik heb nog geen sneeuw mogen aanschouwen, maar wel een uitgedroogde huid. Ik heb vanavond, het laatste stukje teruglopend naar huis, maar wat hydraterende handcreme gekocht; mijn handen zijn tegen het schilferen aan uitgedroogd. Nu staat er een pan water op het vuur te koken om de atmosfeer in mijn appartement maar wat vochtiger te maken. Volgende keer maar een soort vochtinbrengende creme meenemen...

.

MAANDAG 12 NOVEMBER

Vandaag was mijn laatste vrije dag in Beijing. In de ochtend langs MH gegaan om gebruik te kunnen maken van internet én een printer; tenminste dat dacht ik. De printer "had een probleem" en dus moest mijn electronische boarding pass worden afgedrukt m.b.v. de faxmachine. Wel kon ik vandaag mijn ceretificaat ophalen.

Morgen moet ik het vliegtuig in, terug naar Nederland.
Ik wil eigenlijk niet terug en ik loop de rest van de dag rond met de boarding pass in mijn zak en mijn ziel onder de arm.

.

DINSDAG 13 NOVEMBER

De terugkeer naar Nederland verloopt voorspoedig.
In een regenachtig Parijs stap ik over op een Nederlands KLM toestel. Ik moet weer even wennen aan het Nederlands na bijna vier weken alleen Engels en Chinees.
Aangekomen in Amsterdam blijkt, na aanschaf van een treinkaartje naar Culemborg, dat de trein richting Utrecht gestremd is. Welkom in Nederland.

.
ik heb de bijbehorende douane-beambte maar niet op de foto gezet;
hij keek me al dreigend aan toen ik dit apparaat fotografeerde...


Beijing Airport


welkom in regenachtig Parijs


en uitladen maar

.

OBJETS TROUVÉES

het metroplan van Beijing

 

rijst wordt in de supermarkt als stortgoed verkocht

 


verdieping in verdiepingsnummers; bewijsstuk A
verdieping 1 is de begane grond, er is geen 4e verdieping (want de uitspraak van het getal 4 is 'si'; hetgeen klinkt als 'dood'), geen 13e (westers ongeluksgetal) en geen 14e (uitspraak klinkt als dood);

de 16e verdieping is hier 12 hoog te vinden...

 

verdieping in verdiepingsnummers; bewijsstuk B
de begane vloer is de 1e verdieping; er is hier wel een 4e verdieping
 

Heeft iemand halverwege besloten dat ie geen zin meer had in het verder verwisselen van zijn achterwiel, of kwam ie er te laat achter dat ook zijn reservewiel lek was?

 

The Short Wall

 

The Mobile Wall

 


Fiets Domino (niet Fats)

 

Boom met steen-ringen

 


Er is blijkbaar een symbolische betekenis van een paard in Beijing (moet ik nog uitzoeken)

 

Ook bij een later bezochte markt tref ik er een aan.

 

Checkpoint Cha-Li

 

This is not Australia

 

De lokale buurtsuper verkoopt ook heerlijk doorgekookte eieren...

 

Ik ga naar de supermarkt en verwacht daar natuurlijk schildpadden en slangen te kunnen kopen...

 


steigers worden hier met hout gebouwd

 


ik had me voorgenomen om geen flauwe grappen te gaan maken over alle (ver)taalfouten die ik ben tegen gekomen;
maar deze moet ik toch laten zien (spreekt voor zich...)